Bilindiği üzere, Türkiye’nin resmi tezi, bu konunun tarihe ve tarihçilere bırakılmasıydı. Türkiye’nin son yıllara kadar resmi tezi yaşanan soykırımın katı bir inkarına dayanıyordu. Son yıllarda dillendirilmeye başlanan “bu konunun tarihe ve tarihçilere bırakılması” konuyu politik zeminden çıkarıp akademisyenler arasında bir polemik boyutuna çekmeyi hedefliyordu. Ne varki Türkiye’nin istediği olmadı. Sağduyu sahibi dünya kamuoyu, Temsilciler Meclisinin kararıyla bir kez daha Türkiye ile aynı görüşü paylaşmadı.

Ermeni, Süryani ve Rum halklarına karşı Birinci Dünya Savaşı’nda gerçekleştirilen soykırım, birçok yazılı-sözlü tarihi belge ve araştırma ile kanıtlanmış bir gerçekliktir. Bu konunun yaşanan derin trajediye rağmen inkarı, sözde bilimsel üslup ile inkarı bu soykırımın mağduru insanların acılarına daha fazla acı katmaktadır.  Bu nedenle konu tarihçilerin meselesi olmaktan çıkmış, siyasi iradelerin tarihsel kararlarına kalmış durumdadır. Amerikan Temsilciler Meclisinin aldığı karar, bu nedenle doğru yönde alınmış bir karardır. Ancak alınan karar eksik bir karardır. Çünkü, planlı, programlı ve merkezi bir kararla gerçekleşen 1915 Soykırımında, hedef olan, sadece Ermeniler değildi.

1915 Soykırımında Ermeniler, Süryaniler, Rumlar ve Yezidiler yok edildi. Türkiye Cumhuriyeti Devleti bu katliamın külleri üzerinde kuruldu. Cumhuriyetin ilk yıllarında bu soykırımı gerçekleştiren İttihatçı Çete ile hesaplaşma yönünde bazı adımlar atılmış olsa da, bu politik çizgi kısa bir süre içerisinde yerini katı bir soykırım inkarcılığı kadar Türkiye’de yaşayan Türkler dışındaki tüm etnik kimliklerin inkarına bıraktı. Günümüz Türkiye’sinin demokratikleşememesinin en önemli sebeblerinden biri bu zihniyetin Türk siyasi yaşamındaki hegemonyasıdır. Bu zihniyetle hesaplaşmayı başaramamış bir Türkiye bugün AB üyelik sürecinde de bocalamaktadır. Oysa yakın tarihiyle hesaplaşma içerisine giren bir Türkiye’nin kazanacağı çok şey vardır. Aksi halde soykırım gibi ağır bir yükü sırtlayan bir Türkiye, ne demokratikleşebilir, nede Avrupa Birliğine girebilir.

Hiç şüphesiz alınan kararın önümüzdeki dönemde bir çok yansıması olacaktır. Bir çok ülke ABD Temsilciler Meclisi Dış İliskiler Komitesinin aldığı karardan cesaret alarak, Ermeni, Süryani ve Rum’lara karşı gerçekleştirilen soykırmı kabul edecektir. İsveç, bunların başında gelecek ülkelerden bir tanesidir.

Evet, Süryaniler olarak ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nde alınan kararı selamlıyoruz. Ancak, ‘One minute’ diyoruz! 1915 Soykırımında Süryaniler’de katledildi ve bunlardan söz edilmemesi büyük bir eksikliktir. Önümüzdeki süreçte bu eksiklik giderilmelidir.




Seyfo Center
Süryani Araştırmalar Merkezi,
Assyrian Genocide Research Center